Το φαινόμενο του λαϊκισμού στη φυσική επιστήμη

Μία κριτική των φετινών θεμάτων (2021) των Πανελληνίων

 

Α) Τι ονομάζουμε λαϊκισμό;

Τον ορισμό του λαϊκισμού όπως τον αντιλαμβάνομαι θα τον δώσω μέσα από ένα παράδειγμα.
Σ ένα σπίτι ο μπαμπάς μαγειρεύει. Η μαμά γράφει σημειώσεις στον υπολογιστή για το αυριανό μάθημα μέσω webex. Η γιαγιά βλέπει τηλεόραση και το παιδάκι κλαίει απαρηγόρητο γιατί δεν του δίνουν σοκολάτα. Μετά πολλά η γιαγιά υποχωρεί και το δίνει την πολυπόθητη σοκολάτα. Το παιδάκι ευτυχισμένο πλέον τρώει τη σοκολάτα του παίζοντας το πλέι στέσιον . Η γιαγιά χαρούμενη συνεχίζει να βλέπει το σήριαλ. Ο μπαμπάς ήρεμος πλέον συνεχίζει τη μαγειρική του. Και η μαμά απερίσπαστη πλέον μεγαλουργεί στον υπολογιστή της. Όλη η οικογένεια είναι ευτυχισμένη. Αυτό κατά τη γνώμη μου είναι ο λαϊκισμός.

 

Β) Τι σχέση έχει φυσική με το μάθημα της φυσικής του σχολείου;

Η φυσική που διδάσκεται στο Λύκειο έχει πάψει προ πολλού να έχει σχέση με την επιστήμη της φυσικής αφού:

1 δεν αποτελεί σε καμία περίπτωση το σκαλί για την επόμενη εκπαιδευτική βαθμίδα, το πανεπιστήμιο, τουλάχιστον για τα παιδιά που θέλουν να συνεχίσουν τις σπουδές τους. Αυτό έχει δηλωθεί επανειλημμένως από τους πανεπιστημιακούς δασκάλους

2. δεν έχει σχέση με την ικανότητα των μαθητών να κατανοήσουν και τα πιο απλά φυσικά φαινόμενα που συμβαίνουν γύρω τους. Δεν μπορούν να καταλάβουν γιατί το χρώμα του ουρανού είναι μπλε γιατί το μπουκάλι το γεμάτο με νερό σπάει όταν το βάλουμε στην κατάψυξη, γιατί με τα γυαλιά που φοράνε παύουν να βλέπουν τον κόσμο θολά, γιατί ο ήλιος δεν ανατέλλει και δεν δύει στο ίδιο σημείο του ορίζοντα κατά τη διάρκεια του έτους, γιατί έχουμε πανσέληνο περίπου κάθε μήνα, γιατί φυσάμε τη σούπα μας για να κρυώσει κλπ κλπ

3. δεν έχει σχέση με τον γύρω τους τεχνολογικό κόσμο. Πως λειτουργεί η τηλεόραση; Πως λειτουργούν τα κινητά; Τι είναι το 5G που τόσος λόγος γίνεται; Πως καίγεται το κάρβουνο στην Μακεδονία και ζεσταίνεται ο θερμοσίφωνας στην Αθήνα; Πως πετάνε τα αεροπλανα; Πως λειτουργεί το καζανάκι; Πως λειτουργούν τα ακουστικά του υπολογιστή; Πως λειτουργεί το tv control; Ατελείωτος ο κατάλογος.

4. Δεν έχει σχέση με τα σύγχρονα προβλήματα που απασχολούν την ανθρωπότητα όπως της κλιματικής αλλαγής, της διαχείρισης των ενεργειακών πόρων, της απεξάρτησης από τους υδρογονάνθρακες, της τρύπας του όζοντος της αφαίρεσης του μολύβδου από τη βενζίνη, της ανάπτυξης των ΑΠΕ και της χρήσης ηλεκτρικών αυτοκινήτων, των πυρηνικών εργοστασίων κλπ κλπ

 

Πως μπορεί βέβαια αυτό που διδάσκονται η μαθητές της Γ΄Λυκείου να έχει σχέση με τη φυσική επιστήμη όταν περιορίζεται σε 3,5 κεφάλαια; Το δόγμα του αρχιερέα της μεταρρύθμισης Αρσένη ότι [ όσο λιγότερη η ύλη και περισσότερες οι ώρες διδασκαλίας τόσο μεγαλύτερο το πλήγμα για την «παραπαιδεία»], ενώ έχει  διαψευστεί στην πράξη εδώ και τόσα χρόνια, συνεχίζει να επιζεί στα μυαλά των ιθυνόντων. Αλλά και σ’ αυτή την ελάχιστη ύλη, η διδασκαλία γίνεται έτσι ώστε να δίνεται έμφαση στη λεπτομέρεια και στην ασκησιολογία και όχι στην ουσία των φυσικών φαινομένων που θα βοηθούσε την ανάπτυξη της κριτικής ικανότητας των μαθητών. Είναι δυνατό να διδάσκονται οι μαθητές όλες αυτές τις υπερπαραγωγές δημιουργίας ΗΕΔ από κινούμενη ράβδο ( αλήθεια υπάρχει φυσικός στον κόσμο που μπόρεσε να παράγει ηλεκτρική ενέργεια με την κίνηση ράβδου σε μαγνητικό πεδίο;) και να μην διδάσκεται η λειτουργία ηλεκτρογεννήτριας συνεχούς και εναλλασσόμενου ρεύματος; Η απόλυτη διαστροφή.

 

Γ)Τι σχέση έχει το φαινόμενο του λαϊκισμού με τα φετινά θέματα Φυσικής;

Τα φετινά θέματα φυσικής ήταν στο ίδιο μήκος κύματος και στην ίδια φιλοσοφία με τα θέματα προηγούμενων ετών. Δηλαδή δεν είχαν καμία σχέση με τη φυσική επιστήμη και με την πραγματικότητα. Και αυτό γιατί καμία από τα προβλήματα Γ’ και Δ’ δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί σε ένα οποιοδήποτε εργαστήριο. Είναι διατάξεις πραγματοποιήσιμες σε έναν φανταστικό κόσμο χωρίς καμία σύνδεση, κανένα ενδιαφέρον και καμία χρησιμότητα για τον κόσμο μας. Η λύση των θεμάτων δεν απαιτούσε καμία σε βάθος γνώση της φυσικής επιστήμης αλλά τετριμμένες γνώσεις τεχνικών επίλυσης ασκήσεων που οι μαθητές μαθαίνουν στο σχολείο στο φροντιστήριο ή στο ιδιαίτερο. Από την άλλη ήταν θέματα που για να λυθούν απαιτούσαν πάρα πολύ χρόνο. Ο μοναδικός αντίπαλος ενός διαβασμένου μαθητή δεν ήταν η σε βάθος κατανόηση φυσικών νόμων και φαινομένων αλλά ο χρόνος. Ελάχιστοι μαθητές θεωρώ ότι μπόρεσαν να νικήσουν το χρόνο. Παρ’ όλα αυτά όλοι στο τέλος έμειναν ευχαριστημένοι.

Α) οι καθηγητές, οι φροντιστές και οι ιδιαιτεράδες, αφού όλα τα θέματα τα είχαν διδάξει στην κάθε τους λεπτομέρεια. Έτσι είχαν πραγματοποιήσει το έργο τους με επιτυχία

Β) οι μαθητές, αφού ακόμη και οι πιο αδύνατοι μπόρεσαν και τα πάλεψαν. Απλά δεν πρόλαβαν.

Γ) Οι γονείς, αφού τα παιδιά τους δεν αιφνιδιάστηκαν. Τα ήξεραν τα θέματα, αλλά απλά ήταν άτυχα. Δεν πρόλαβαν.

Δ) Το Υπουργείο αφού μπόρεσε και ικανοποίησε όλες τις παραπάνω ομάδες.

 

Όλα τα παραπάνω συνοψίζονται στην ανακοίνωση τόσο της Ένωσης Ελλήνων Φυσικών

Τα θέματα έχουν εκφωνήσεις διατυπωμένες με σαφήνεια. Είναι διαβαθμισμένης δυσκολίας, καλύπτουν μεγάλο φάσμα της ύλης, με εκτενέστερη αναφορά στο κεφάλαιο του Ηλεκτρομαγνητισμού. Τα θέματα απαιτούν υπολογισμούς ευρείας έκτασης, οπωσδήποτε σε βάρος του διαθέσιμου χρόνου.

Όσο και της Ομοσπονδία Φροντιστών Ελλάδος

Τα θέματα είναι διαβαθμισμένης δυσκολίας, με σαφή διατύπωση και καλύπτουν πολύ μεγάλο μέρος της εξεταστέας ύλης. Απαιτούν για την επίλυσή τους οριακά χρονικό διάστημα 3 ωρών.

 

Κλείνοντας, πιστεύω ότι από τον κορονοιό σύντομα θ’ απαλλαγούμε ως κοινωνία. Από το μικρόβιο του λαϊκισμού φοβάμαι ότι θ’ αργήσουμε πολύ ν’ απαλλαγούμε.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 Μία κριτική στο τελευταίο νομοσχέδιο περί αυτοαξιολόγησης των σχολικών μονάδων

 

Για να μπορέσουμε να κάνουμε μία ορθολογική κριτική στο νομοσχέδιο 6603/ΓΔ4 20-Ιαν-21 Φ.Ε.Κ. 140,  θεωρούμε σκόπιμο να αρχίσουμε από τα αυτονόητα.  Και αυτονόητο είναι ότι για να βελτιωθεί η ποιότητα της εκπαίδευσης, θα πρέπει να προσληφθούν περισσότεροι καθηγητές και βοηθητικό προσωπικό, να αλλάξουν βιβλία και αναλυτικά προγράμματα, να βελτιωθούν οι χώροι των σχολείων και οι τεχνικές υποδομές, και να υπάρχει ικανή διοίκηση αξιοκρατικά εκλεγμένη, ώστε να δημιουργεί τις καλύτερες δυνατές συνθήκες για την εργασία των εκπαιδευτικών. Τελικός στόχος, όταν κλείνει η πόρτα της τάξης, ο κάθε εκπαιδευτικός να μπορεί να δώσει τον καλύτερό του εαυτό.     

 Ωστόσο, για τίποτα από τα παραπάνω, δυστυχώς, δεν κάνει λόγο το νέο νομοσχέδιο περί αυτοαξιολόγησης-αξιολόγησης των σχολικών μονάδων. Αντ’ αυτού, προχωρά στην αυτοαξιολόγηση της σχολικής μονάδας όχι με γνώμονα την εκπαιδευτική διαδικασία, που κατά κύριο λόγο συντελείται μέσα στην τάξη, αλλά με βασική συνιστώσα την πραγματοποίηση δράσεων έξω και πέρα από το υπάρχον αναλυτικό πρόγραμμα.  Κι ο παραλογισμός φτάνει στο έπακρο με την υποχρεωτική συμμετοχή των εκπαιδευτικών στις δράσεις αυτές. Με άλλα λόγια, αν θέλει ένας εκπαιδευτικός να αυτοαξιολογηθεί άριστα το σχολείο του, θα πρέπει επί της ουσίας να «εγκαταλείψει» πάραυτα το εκπαιδευτικό του έργο, το έργο που συντελείται όταν υλοποιεί το αναλυτικό πρόγραμμα με τον καλύτερο τρόπο στην τάξη του.

 Επίσης, ο νομοθέτης δεν ορίζει τον χρόνο κατά τον οποίο  θα πραγματοποιούν όλες αυτές τις δράσεις οι μαθητές. Στο νομοσχέδιο αναφέρεται ρητά ότι οι συνεδριάσεις που θα πραγματοποιεί ο Σύλλογος Διδασκόντων για την οργάνωση των δράσεων θα γίνονται μέσα στο εργασιακό ωράριο των εκπαιδευτικών. Δεν αναφέρεται όμως τίποτα για το πότε θα ασχολούνται οι μαθητές με την πραγματοποίηση αυτών των δράσεων. Σε ώρες κατά τη διάρκεια του ωρολογίου προγράμματος, άρα σε βάρος της εκπαιδευτικής διαδικασίας, ή σε ώρες εκτός ωρολογίου προγράμματος;

 Αλήθεια, πού αποσκοπεί ένα τέτοιο νομοθέτημα; Προφανώς όχι στη βελτίωση της εκπαιδευτικής διαδικασίας, όπως επικαλείται, αφού δεν αναφέρεται καν σε αυτό που λέμε εκπαιδευτική διαδικασία. Και το βέβαιο είναι ότι η ηγεσία του Υπουργείου Παιδείας θέλοντας να εφαρμόσει νομοσχέδια με τέτοιες λογικές,  αποδεικνύει περίτρανα ότι  έχει πάρει προ πολλού διαζύγιο τόσο από την κοινή λογική και την πραγματικότητα όσο από την προσπάθεια βελτίωσης του δημόσιου σχολείου.

Έτσι, η συντριπτική πλειοψηφία των εκπαιδευτικών αρνείται να υλοποιήσει το νέο νομοσχέδιο περί αυτοαξιολόγησης των σχολικών μονάδων, καθώς φοβάται, δικαίως ίσως, δύο κυρίως πράγματα, κατά τη γνώμη μου. Πρώτον, ότι μία τέτοια διαδικασία θα κατατάξει με έναν εντελώς αυθαίρετο τρόπο τα σχολεία και, δεύτερον, ότι αυτό το νομοσχέδιο θα αποτελέσει την αρχή για μία σειρά νομοσχεδίων που θα αναφέρονται στην αξιολόγηση των εκπαιδευτικών και θα έχουν τα ίδια χαρακτηριστικά της αναξιοκρατίας και του παραλογισμού που χαρακτηρίζουν και το εν λόγω νομοσχέδιο. 

 

Μουρούζης Παναγιώτης

 

 Λειτουργικός αναλφαβητισμός

Με αφορμή τη συζήτηση που έχει ανάψει στις ημέρες μας σχετικά με τις πολύ μικρές βάσεις κάποιων Πανεπιστημιακών σχολών, θα ήθελα να εκφράσω ορισμένες σκέψεις. Κατ’ αρχή να υπενθυμίσω ότι η δοκιμασία για την εισαγωγή των μαθητών στα ΑΕΙ δεν είναι δοκιμασία εξετάσεων αλλά διαγωνισμών. Με άλλα λόγια δεν περνάνε αυτοί που έχουν κάποιο γνωστικό επίπεδο και πάνω, αλλά αυτοί που έχουν γράψει καλύτερα από κάποιους άλλους. Υπενθυμίζω ότι παλαιότερα για να εισαχθεί κάποιος στο ΕΜΠ, τότε που το επίπεδο του ήταν αρκετά υψηλότερο από πολλά αντίστοιχα Ιδρύματα της Ευρώπης και της Αμερικής, αρκεί να έγραφε ο υποψήφιος λίγο πιο πάνω από τη βάση. Δοκιμασία εξετάσεων και όχι διαγωνισμών θα είχαμε αν όσοι υποψήφιοι έγραφαν πάνω από 10 θα πέρναγαν και σε κάποιο ΑΕΙ. Όσο ο αριθμός των φοιτητών παραμένει περιορισμένος, και αυτό συμβαίνει σε όλα τα σοβαρά τμήματα ΑΕΙ του πλανήτη, ( υπάρχουν παντού και ΑΕΙ μαγαζάκια που οι φοιτητές αποτελούν την πελατεία, οπότε σ’ αυτά δεν ισχύει ο περιορισμός αυτός ) θα υπάρχουν διαγωνισμοί ή γενικότερα περιορισμοί εισαγωγής. Το πρόβλημα λοιπόν δεν βρίσκεται στις χαμηλές βάσεις διαφόρων σχολών. Το πρόβλημα κατά την άποψή μου βρίσκεται σε αυτό που λέμε λειτουργικό αναλφαβητισμό.

Ο ορισμός του λειτουργικού αναλφαβητισμού:

Ο λειτουργικός αναλφαβητισμός ορίζεται ως απώλεια της ικανότητας ενός ατόμου, που έχει παρακολουθήσει την υποχρεωτική εκπαίδευση, να κατανοεί με επάρκεια τον προφορικό και γραπτό λόγο, να διατυπώνει με σαφήνεια την σκέψη του, να κάνει αφαιρετικούς συνειρμούς, να αναπτύσσει κριτική σκέψη, να εκμεταλλεύεται ευκαιρίες για βελτίωση των γνωστικών του δεξιοτήτων κ.λ.π. (ΕΕΚ, UNESCO, 1987).

Ο λειτουργικά αναλφάβητος δυσκολεύεται να παρακολουθήσει την ροή της ενημέρωσης, δεν επιθυμεί να κατανοεί πολυπαραγοντικά προβλήματα, και αδιαφορεί για τις δυνατότητες της γλώσσας. Το πιο επικίνδυνο όμως, είναι πως απορρίπτει την λογική ως το βασικότερο εργαλείο αξιολόγησης της πραγματικότητας γιατί δεν μπορεί να λειτουργήσει ορθολογικά. Γενικότερα, ο λειτουργικά αναλφάβητος είναι το κακομαθημένο παιδί της καταναλωτικής κοινωνίας και του πελατειακού πολιτικού συστήματος (είσαι πελάτης και δεν θέλω να μου κουράζεσαι) και η νωθρότητα των λογικών αντιδράσεών του εξυπηρετεί όλες τις εξουσίες. Έτσι ο λειτουργικά αναλφάβητος είναι ένα τέρας ημιμάθειας, οπαδός συνομωσιολογικών θεωριών, δέκτης του λαϊκισμού των κομμάτων, ψηφοφόρος – δούλος.

Στη χώρα μας το φαινόμενο του λειτουργικού αναλφαβητισμού, ενώ ήταν άγνωστο πριν από κάποιες δεκαετίες, όσο πάει γίνεται και πιο έντονο. Αυτό οφείλεται στη μετατροπή της αγοράς σε καθαρά μεταπρατική, με συρρίκνωση του πρωτογενούς και δευτερογενούς τομέα και εν γένει της παραγωγικότητας. Εισάγουμε, διαθέτουμε και εφαρμόζουμε ξένα αγαθά ή υπηρεσίες (άρα δεν παράγουμε αποτελέσματα) με αποτέλεσμα προσαρμόζοντας την εκπαίδευση με την αγορά, να παράγουμε όλο και περισσότερους λειτουργικά αναλφάβητους πολίτες.

Η καταδυνάστευση του κράτους (κρατισμός) η επιρροή της εκκλησίας στην κοινωνία (θεοκρατία κι όχι δημοκρατία) τα δανεικά κι αγύριστα, η ευκολία στην βίωση χωρίς ευθύνες και η διαστρέβλωση της παιδείας (αναξιοκρατία και πτυχίο για όλους χωρίς αντίκρισμα) δημιούργησαν τεράστια ποσοστά λειτουργικά αναλφάβητων που δεν τους ενδιαφέρει η ενεργής συνάφεια κι αλληλεπίδραση με την καθημερινότητα αλλά η υποταγή τους σε αυτήν.

Η ανατροπή της κατάστασης θα πρέπει να συνειδητοποιήσουμε ότι επιβάλλει μία ταυτόχρονη ανατροπή τόσο στη μορφή της αγοράς και της παραγωγής, όσο και της εκπαίδευσης.

ΑΙΔΩΣ ΑΡΓΕΙΟΙ

 Η πιο κατάπτυστη Υπουργική απόφαση του Υπουργείου Παιδείας των τελευταίων δεκαετιών είναι κατά τη γνώμη μου η Φ.153/156280/Α5/20-9-2018 Φ.Ε.Κ 4195 με την υπογραφή Γαβρόλγου. Με την αιτιολογία να κάνουν πιο αρεστά τα ΕΠΑΛ οι τότε αξιωματούχοι του Υπουργείου ψηφίσανε τον παραπάνω νόμο ο οποίος προβλέπει την κάλυψη 5% των θέσεων των ΑΕΙ από απόφοιτους των ΕΠΑΛ χωρίς τη συμμετοχή τους στις Πανελλήνιες εξετάσεις των ΓΕΛ. Έτσι από τους 1000 περίπου φοιτητές που μπαίνουν κάθε χρόνο στην Ιατρική σε όλη την Ελλάδα, οι 50 είναι απόφοιτοι των ΕΠΑΛ και μάλιστα συγκεκριμένων ειδικοτήτων που διδάσκονται το μάθημα Υγείας, όπως π.χ οι Κομμώτριες!!!. Οι 50 αυτοί μαθητές των ΕΠΑΛ κλέβουν ισάριθμες θέσεις από υποψήφιους των ΓΕΛ οι οποίοι μένουν απέξω με Μ.Ο 18. Τα διεστραμμένα μυαλά που σκέφτηκαν αυτόν τον τρόπο για την αναβάθμιση των ΕΠΑΛ προφανώς καθοδηγήθηκαν από προσωπικά τους κόμπλεξ και όχι από την ανάγκη αναβάθμισης της Επαγγελματικής εκπαίδευσης της χώρας μας.

Ο νόμος αυτός δημιούργησε ένα παραθυράκι από το οποίο αριστούχοι μαθητές των ΓΕΛ , με την κατάλληλη καθοδήγηση. μεταγράφτηκαν στα ΕΠΑΛ ώστε να πραγματοποιήσουν ποιο εύκολα τα όνειρά τους για μια θέση σε Πολυτεχνεία και Ιατρικές.

Άλλαξε η κυβέρνηση και ήρθε το κόμμα της αριστείας. Θα περίμενε κανείς ότι το πρώτο που θα έκανε θα ήταν να καταργήσει αυτόν τον επαίσχυντο νόμο. Αμ δε. Τον διατήρησε χωρίς καμία απολύτως αιδώ. Σε προσωπική συζήτηση με ένα στέλεχος του κόμματος της αριστείας -αχρηστίας-υποκρισίας, πήρα την αποστομωτική απάντηση. «καλά αυτοί ανοίξανε την τρύπα και βάλανε τα παιδιά τους σε υψηλόβαθμες σχολές. Τα δικά μας να μείνουν απέξω;»

Φοβάμαι ότι δεν υπάρχει σωτηρία σ’ αυτό τον τόπο.

Η κρίση στο χώρο της εκπαίδευσης μέσα από ένα βίντεο

Πρόσφατα είδα στο διαδίκτυο το παρακάτω σοκαριστικό βίντεο που αφορούσε κάποιες σκηνές από μία τάξη ενός ΕΠΑΛ

Εξετάζοντας προσεκτικά κάποιος αυτό το βίντεο διαπιστώνει ότι:

Η κατάσταση στην τάξη είναι χαοτική. Ο χαρακτηρισμός «τάξη» μόνο κατ’ ευφημισμό μπορεί να χρησιμοποιηθεί. Ένας μαθητής σε έξαλλη κατάσταση απειλεί την καθηγήτριά του. Κάποιος άλλος με μία ταβανόβουρτσα κάνει κάτι απροσδιόριστο πίσω της. Το σύνολο των μαθητών γελάει και παροτρύνει τον πρωταγωνιστή να σκληρύνει τη στάση του. Κάποιος άλλος βιντεοσκοπεί και η καθηγήτρια κρατά μία εντελώς παθητική στάση, βουβή και ανήμπορη, απλώς αναφέρει σε κάποια στιγμή ότι θα πάει τον μαθητή στον διευθυντή, παίρνοντας βέβαια την κατάλληλη απάντηση. Ο πρωταγωνιστής βγαίνει κάποια στιγμή από την τάξη κτυπώντας με όλη του τη δύναμη την πόρτα, αλλά επιστρέφει αμέσως συνεχίζοντας τις απειλές και το «μπούλιγκ» προς την καθηγήτριά του.

Από αυτό το σκηνικό νομίζω ότι ο καθένας βγάζει το συμπέρασμα ότι δεν πρόκειται για ένα μεμονωμένο γεγονός, αλλά περιγράφει μάλλον μία καθημερινή σχολική πραγματικότητα. Ο σεβασμός προς το μάθημα και τον καθηγητή είχε χαθεί προ πολλού και μάλιστα από το σύνολο μάλλον των μαθητών.

Κατά την ταπεινή μου γνώμη, γι’ αυτή την κατάσταση ευθύνονται πολλοί:

• Ο Διευθυντής του σχολείου, ο οποίος είτε είχε γνώση της κατάστασης και δεν μπόρεσε να την ανατρέψει είτε δεν είχε, πράγμα απαράδεκτο, αφού ως διευθυντής όφειλε να γνωρίζει τι συμβαίνει στο σχολείο του.
• Η καθηγήτρια, η οποία είχε χάσει τον σεβασμό και τον έλεγχο της τάξης προ πολλού, όπως φαίνεται από το γενικότερο κλίμα που επικρατούσε στην τάξη. Ανεχόταν επί ώρα να εξευτελίζεται, ενώ θα έπρεπε αμέσως να ζητήσει την απομάκρυνση του μαθητή και αν αυτός δεν υπάκουε, όφειλε να αποχωρίσει η ίδια ζητώντας την αρωγή του διευθυντή και του συλλόγου.
• Ο μαθητής - πρωταγωνιστής της κατάστασης, που πλησιάζει στην ενηλικίωση και οσονούπω θα έχει το δικαίωμα ψήφου, κι όμως προβαίνει σε μία απαράδεκτη συμπεριφορά που δε συνάδει σε καμία περίπτωση με την ιδιότητα ενός μαθητή, φθάνοντας στα όρια ποινικών αδικημάτων.
• Οι μαθητές, οι οποίοι όχι μόνο δεν συμπαραστάθηκαν στο «μπούλινγκ» που δεχόταν η καθηγήτριά τους, αλλά το διασκέδαζαν κιόλας, όπως φαίνεται.
• Οι γονείς που δε γαλουχήσανε τα παιδιά τους με τις στοιχειώδεις αρχές σεβασμού προς το σχολείο αλλά και προς τους συνανθρώπους τους γενικότερα, ώστε να αποτρέπονται τέτοιου είδους συμπεριφορές.
• Τέλος, τεράστια ευθύνη έχει και το Υπουργείο Παιδείας που έχει μετατρέψει την επαγγελματική εκπαίδευση σε εκπαίδευση για μαθητές δεύτερης κατηγορίας, αφού δεν έχει προβεί στις κατάλληλες χρηματοδοτήσεις, δεν έχει συντάξει αναλυτικά προγράμματα που να συνάδουν με τις ανάγκες της αγοράς και τέλος, δεν έχει εξασφαλίσει σοβαρά επαγγελματικά δικαιώματα στους αποφοίτους των ΕΠΑΛ. Αντίθετα, βρήκε τον πιο οικονομικό και τον πιο αναξιοκρατικό τρόπο προβολής των ΕΠΑΛ. Έδωσε το δικαίωμα το 4% «να μπαίνει από το παράθυρο» στα ΑΕΙ. Έτσι νοσοκόμες και κομμώτριες των ΕΠΑΛ μπορούν χρησιμοποιώντας αυτό το παραθυράκι να εισαχθούν σε κάποια Ιατρική, παρακάμπτοντας χιλιάδες μαθητές των ΓΕΛ που διεκδικούν την ίδια θέση.

Η πολύπλευρη αυτή ευθύνη αποδεικνύει ότι δυστυχώς το πρόβλημα της εκπαίδευσης, και ιδιαίτερα της τεχνικής, είναι πολυδιάστατο και κατά βάση κοινωνικό. Δεν αφορά μία κατηγορία ανθρώπων, γονείς ή μαθητές ή καθηγητές, αλλά όλη την κοινωνία. Η εκπαίδευση στη χώρα μας βρίσκεται στο χειρότερο ίσως επίπεδο των τελευταίων 40 ετών. Έχει μετατραπεί από χώρο παροχής ήθους και γνώσεων σε χώρο παροχής χαρτιών-πτυχίων διαβατηρίων για την επόμενη βαθμίδα χωρίς ουσιαστικό αντίκρισμα σε γνώσεις και σε επαγγελματική επάρκεια. Αυτή είναι η δική μου εκδοχή που αποκαλύπτεται από αυτό το θλιβερό βίντεο.

https://www.youtube.com/watch?v=V9AilBSsFd8

Μαθήματα αξιοκρατίας....

Σήμερα παιδιά μου, δεν θα κάνουμε μάθημα. Θα σας μιλήσω για την αξιοκρατία μέσα από ένα παραμύθι. Κάποτε σε μία μακρινή χώρα που τη λέγανε Μπανανία ζούσανε δύο φίλοι. Ο Μυρμηγκίδης και ο Τζιτζικόπουλος. Ο Μυρμηγκίδης, παιδί μίας φτωχής οικογένειας, ήταν ένας πολύ εργατικός και φιλότιμος μαθητής. Ο Τζιτζικόπουλος, γόνος μίας πλούσιας οικογένειας, ήταν κλασσικός τεμπέλης και καλοπερασάκιας. Καλό παιδί κατά τ’ άλλα. Και οι δύο όμως ήθελαν να σπουδάσουν. Περάσανε λοιπόν τα χρόνια, φθάσανε στην τελευταία τάξη του Λυκείου και  δώσανε πανελλήνιες εξετάσεις. Ο φίλος μας ο Μυρμηγκίδης έγραψε 19.700 μόρια και μπήκε πρώτος στη σχολή του, ενώ ο φίλος μας ο Τζιτζικόπουλος έγραψε 4.200 μόρια με αποτέλεσμα να μην μπει σε καμία σχολή αφού στην Μπανανία εκείνη την εποχή είχε εκλεγεί μία κυβέρνηση που με έναν απαίσιο νόμο απαγόρευε σε μαθητές που γράφουν κάτω από 10.000 μόρια να μπαίνουν στα πανεπιστήμια.

Ξέχασα να σας πω ότι σε αυτή τη μακρινή χώρα τη Μπανανία υπήρχαν δύο μεγάλα κόμματα. Οι αποπανινοί και οι αποκατινοί οι οποίοι είχαν και μεγάλες ιδεολογικές διαφορές. Πχ Οι αποπανινοί πίστευαν ότι ένα τμήμα της χώρας που λεγόταν Χαλβάς ανήκει όλο στην Μπανανία και κάνανε διαδηλώσεις φωνάζοντας συνθήματα όπως « Ο Χαλβάς είναι ένας και είναι Μπανανικός». Αντιθέτως οι αποκατινοί θεωρούσαν ότι ο Χαλβάς ήταν μία γεωγραφική περιοχή που ανήκει και σε άλλες γειτονικές χώρες. Μία άλλη μεγάλη διαφορά ήταν ότι οι αποπανινοί ήταν υπέρ της αριστείας και του ιδιωτικού τομέα, ενώ οι αποκατινοί υπέρ του δημοσίου. Όλοι όμως και οι αποπανινοί και οι αποκατινοί είχαν όνειρο ζωής να γίνουν δημόσιοι υπάλληλοι

Ευτυχώς η κυβέρνηση των αποπανινών, γρήγορα κατάλαβε την αδικία που έκανε στο φίλο μας τον Τζιτζικόπουλο και ψήφησε έναν άλλο νόμο με τον οποίο ο φίλος μας μπορούσε να γραφτεί σε ένα Ιδιωτικό Κολέγιο, το πτυχίο του οποίου ήταν πλέον ισοδύναμο με αυτό των Δημόσιων Πανεπιστημίων. Τα δίδακτρα βέβαια ήταν λίγο τσουχτερά αλλά όπως είπαμε τέτοιου είδους προβλήματα δεν είχε ο Τζιτζικόπουλος. Είχαν φροντίσει οι πρόγονοί του γι αυτό. Έτσι μετά από 4 χρόνια και οι δύο φίλοι μας τελείωσαν τις σπουδές τους, ο μεν Μυρμηγκίδης το Δημόσιο Πανεπιστήμιο με άριστα, ο Τζιτζικόπουλος το Ιδιωτικό Κολέγιο. Πήραν και οι δύο μέρος σε έναν διαγωνισμό για μία θέση στο Δημόσιο που ήταν το όνειρο της ζωής τους, όπως και κάθε κάτοικου της Μπανανίας όπως είπαμε. Στο δημόσιο όμως πέρασε ο φίλος μας ο Τζιτζικόπουλος, αφού ξέχασα να σας πω ότι ο νόμος προέβλεπε ότι 4 χρόνια φοίτησης στο Ιδιωτικό Κολέγιο ισοδυναμούν επιπλέον και με έναν μεταπτυχιακό τίτλο. Έτσι ο φίλος μας ο Μυρμηγκίδης αναγκάστηκε να δουλέψει delivery για να βγάλει τα προς το ζην, ενώ ο φίλος μας ο Τζιτζικόπουλος, προωθήθηκε με τα χρόνια σε μία ανώτερη διοικητική θέση του δημοσίου και αργότερα έγινε βουλευτής και μετέπειτα Υπουργός. Έτσι οι δύο φίλοι μας στη μακρινή Μπανανιά ζήσανε καλά και εμείς χειρότερα. Ε’ εσύ Μιχαλάκη στο τελευταίο θρανίο με ακούς ή κοιμάσαι;

Σημ: κάθε ομοιότητα με πρόσωπα ή πράγματα είναι εντελώς φανταστική

Η ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ S.T.E.M  ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

S.T.E.M.
Μια δημιουργική και καινοτόμος μεθοδολογία που θα κάνει τα σχολεία μας πιο ελκυστικά και χρήσιμα ή μια προσαρμογή της εκπαίδευσης στις ανάγκες των αγορών;

Τι είναι η μεθοδολογία S.T.E.M. και σε τι αποσκοπεί;

Από το site που προβάλλει την πολιτική S.T.E.M. αντιγράφουμε αποσπάσματα:
Ο όρος “S.T.E.M.” Science, Technology, Engineering and Mathematics πρωτοεμφανίσθηκε το 2001 από τη βιολόγο Judith A. Ramaley, η οποία ως Διευθύντρια του Ιδρύματος Φυσικών Επιστημών των ΗΠΑ ήταν υπεύθυνη για την ανάπτυξη νέων προγραμμάτων σπουδών. Το “S.T.E.M” είναι μια προσέγγιση στην Εκπαίδευση που σχεδιάζεται, ώστε στη διδασκαλία των Μαθηματικών και των Φυσικών Επιστημών, που είναι ζωτικής σημασίας για μια βασική κατανόηση του σύμπαντος, να εισαχθούν οι Τεχνολογίες και η Επιστήμη των Μηχανικών, που αποτελούν για τον άνθρωπο τα μέσα αλληλεπίδρασης με το σύμπαν. Στο Πανεπιστήμιο της Columbia αναφέρεται ότι το βασικό ερώτημα είναι: “Πώς μπορούμε να κάνουμε τη μάθηση να αποκτήσει τέτοιο νόημα για τους μαθητές, ώστε να παραμένουν στο σχολείο, να επιτυγχάνουν υψηλές επιδόσεις και με επιτυχία να αποφοιτούν από το λύκειο προς την τριτοβάθμια εκπαίδευση ή προς μια δουλειά της επιλογής τους;” Η απάντηση είναι … “απλή”: Οι μαθητές θα πρέπει να εκπαιδευτούν, ώστε να αντιληφθούν ότι η δική τους ευημερία εξαρτάται από την ποιότητα του πλανήτη και η όποια εκπαίδευσή τους θα πρέπει να περιλαμβάνει την εκπαίδευση σε θέματα όπως: την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή, τη διατήρηση της εναπομένουσας βιοποικιλότητας, την προστασία και την πρόσβαση σε πηγές νερού κλπ, ώστε οι μαθητές να μπορούν να αντιμετωπίζουν τέτοια θέματα-προκλήσεις, τα οποία όμως έχουν περιβαλλοντικές, κοινωνικοοικονομικές και πολιτικές επιδράσεις. Με το S.T.E.M. επιχειρείται ο μετασχηματισμός από το επίπεδο της παραδοσιακής δασκαλοκεντρικής διδασκαλίας στη διδασκαλία όπου κυρίαρχο ρόλο στο αναλυτικό πρόγραμμα θα διαδραματίζει η επίλυση προβλήματος, η ανακαλυπτική-διερευνητική μάθηση, ενώ θα απαιτείται η δημιουργική εμπλοκή των εκπαιδευόμενων στην ανακάλυψη της λύσης.

Σύμφωνα λοιπόν με τους οπαδούς της μεθοδολογίας S.T.E.M., αν υιοθετηθεί αυτή η μεθοδολογία στην εκπαίδευση, το ενδιαφέρον των μαθητών για τα μαθηματικά και τις φυσικές επιστήμες θα αυξηθεί, αφού τα μαθήματα αυτά θα αποκτήσουν νόημα. Και αυτό θα συμβεί, γιατί θα προσπαθήσουν να λύσουν ένα πρόβλημα της καθημερινότητας και μάλιστα όχι με μία δασκαλοκεντρική διαδικασία μάθησης αλλά με μία ανακαλυπτική – διερευνητική διαδικασία δουλεύοντας μέσα από την ομάδα.
Κάποιος διαβάζοντας τα ανωτέρω θα συμφωνούσε ανεπιφύλακτα ότι η πολιτική S.T.E.M. πρέπει να υιοθετηθεί άμεσα από την εκπαιδευτική κοινότητα, αφού μόνο θετικά αποτελέσματα μπορούμε να έχουμε από αυτή τη μεταρρύθμιση.

Τελικά όμως θα πρέπει να είμαστε υπέρ μίας χρησιμοθηρικής παιδείας;
Ας αρχίσουμε από τη βασική αρχή της φιλοσοφίας στην οποία βασίζεται η μεθοδολογία S.T.E.M., η οποία υποστηρίζει ότι τα μαθήματα των φυσικών επιστημών και τα μαθηματικά δεν είναι αποδεκτά από τους μαθητές, αφού τα θεωρούν εντελώς άσχετα από τις καθημερινές τους ανάγκες και εφαρμογές. Γι’ αυτό θα πρέπει να διδάσκονται χρήσιμα πράγματα. Δηλαδή θα πρέπει να στραφούμε σε μία χρησιμοθηρική παιδεία. Αν όμως στραφούμε σε μία τέτοια παιδεία, το επόμενο βήμα θα είναι να αποδεχτούμε ότι σε αυτά τα πλαίσια της εκπαίδευσης δε θα χωράνε γνωστικά αντικείμενα όπως η ποίηση, η λογοτεχνία, η αστρονομία, η ευκλείδια γεωμετρία, η φυσική των στοιχειωδών σωματιδίων κ.λπ., αφού όλες αυτές οι γνώσεις δεν έχουν καμία απολύτως πρακτική εφαρμογή. Τα μαθήματα αυτά θα πρέπει να αντικατασταθούν από τα εφαρμοσμένα μαθηματικά, την τεχνολογία, την πληροφορική αλλά γιατί όχι και από τη μαγειρική, το μακιγιάζ κ.λπ. Έτσι χάνεται αυτό που λέμε μόρφωση και πάμε σε αυτό που λέμε δεξιότητες.

Τι είναι όμως αυτό που λέμε μόρφωση;
Το οικοδόμημα που λέγεται πολιτισμός είναι κοινώς αποδεκτό ότι στηρίζεται σε δύο πυλώνες, στην τέχνη και στην επιστήμη και δε νοείται ένας μορφωμένος άνθρωπος να μη γνωρίζει τα μεγάλα επιτεύγματα της ανθρωπότητας σε αυτούς τους τομείς. Επομένως, δε θεωρείται μορφωμένος ένας μεγάλος φυσικός, χημικός, ιατρός ή μηχανικός ο οποίος δε γνωρίζει βασικά στοιχεία από μουσική, λογοτεχνία, θέατρο, κινηματογράφο κ.λπ. και αντίστοιχα δε θεωρείται μορφωμένος ένας μεγάλος λογοτέχνης, καλλιτέχνης κ.λπ. ο οποίος δε γνωρίζει τα μεγάλα επιτεύγματα της επιστήμης, όπως π.χ. τις βασικές αρχές της παραγωγής της ηλεκτρικής ενέργειας ή της ασύρματης επικοινωνίας ή ειδικότερα ότι είμαστε κάτοικοι του 3ου πλανήτη του ηλιακού μας συστήματος ή ότι υπάρχουν δισεκατομμύρια γαλαξίες σαν τον δικό μας που απομακρύνονται αμοιβαία.
Η χρησιμότητα δεν έχει θέση στην επιστήμη, αφού ανέκαθεν το κίνητρο για την επιστημονική έρευνα δεν ήταν ούτε το οικονομικό όφελος ούτε η λύση ενός πρακτικού προβλήματος. Ήταν η έμφυτη περιέργεια του ανθρώπου για την κατανόηση της λειτουργίας της φύσης. Η άποψη αυτή επιβεβαιώνεται περίτρανα από τη ρήση του πατέρα της κβαντικής φυσικής Μαξ Πλάνκ: « Η επιστημονική ανακάλυψη και η επιστημονική γνώση έχουν επιτευχθεί από ανθρώπους που την έχουν επιδιώξει χωρίς να έχουν στο μυαλό τους κανέναν απολύτως πρακτικό στόχο»
Αυτό δε λαμβάνεται υπόψη στη φιλοσοφία του S.T.E.M. που προωθεί απροκάλυπτα μία χρησιμοθηρική παιδεία ενάντια στη μόρφωση, όπως την ορίσαμε παραπάνω.

Πώς μπορούμε να κάνουμε τα μαθηματικά και τις φυσικές επιστήμες πιο ελκυστικά;
Μπορούμε άραγε να κάνουμε ελκυστικό ένα μάθημα το οποίο δεν ασχολείται με τη λύση ενός πρακτικού προβλήματος αλλά αναφέρεται σε προβλήματα τα οποία δεν έχουν καμία απολύτως πρακτική εφαρμογή; Η απάντηση είναι σίγουρα ΝΑΙ. Αν θα το καταφέρουμε ή όχι, εξαρτάται από το αναλυτικό πρόγραμμα, τη μεθοδολογία εκπαίδευσης, σε συνδυασμό με την παρουσία ενός χαρισματικού δασκάλου με βαθιά γνώση και αγάπη για το αντικείμενό του. Ένας καλός δάσκαλος θα κάνει ένα μάθημα άκρως ελκυστικό, ακόμη και αν μιλάει για αστέρια και γαλαξίες. Ένας κακός δάσκαλος θα κοιμίσει το κοινό του, ακόμη και αν μιλάει στους μαθητές του για το ματς της αγαπημένης τους ομάδας. Τα μαθηματικά και ειδικότερα η ευκλείδεια γεωμετρία είναι ένα λαμπρό παράδειγμα μιας ενασχόλησης χωρίς άμεσες πρακτικές εφαρμογές. Είναι όμως μία κατάκτηση του ανθρώπινου πολιτισμού και ως τέτοια πρέπει να την γνωστοποιήσουμε ως μέρος της γενικής παιδείας-μόρφωσης στους νέους ανθρώπους. Γι’ αυτό θα πρέπει η γενική παιδεία να περιλαμβάνει και τα μαθηματικά.

Η κρίση στην εκπαίδευση και ειδικότερα στις φυσικές επιστήμες είναι θέμα μεθοδολογίας ή αναλυτικού προγράμματος;
Δηλαδή, αν από δασκαλοκεντρική που είναι σήμερα η εκπαίδευση μετατραπεί σε ανακαλυπτική – διερευνητική, θα λυθεί και το χαμηλό ομολογουμένως γνωστικό υπόβαθρο των αποφοίτων μαθητών μας; Θεωρώ ότι κάτι τέτοιο δε θα συμβεί, αφού δεν είναι αυτό το βασικό πρόβλημα της εκπαίδευσης. Απόδειξη του παραπάνω ισχυρισμού είναι ότι μαθήματα που κυκλοφορούν στο διαδίκτυο από τα πιο διάσημα εκπαιδευτικά ιδρύματα του κόσμου (το πανεπιστήμιο της Κρήτης έχει δημιουργήσει ένα εξαιρετικό διαδικτυακό πρόγραμμα διδασκαλίας, το mathesis) και είναι κοινώς αποδεκτό ότι είναι αρκετά ελκυστικά, είναι βασισμένα στη δασκαλοκεντρική μέθοδο διδασκαλίας. Το μεγαλύτερο πρόβλημα της εκπαίδευσης μας στις φυσικές επιστήμες πιστεύω ότι βρίσκεται στο αναλυτικό πρόγραμμα, το οποίο είναι αρκετά περιορισμένο χωρίς συνοχή και διαθεματικότητα, πλήρως αποξενωμένο από το αναλυτικό πρόγραμμα των μαθηματικών, χωρίς διασύνδεση με την τεχνολογία και χωρίς κάποια πετυχημένη εργαστηριακή υποστήριξη. Η μεθοδολογία του S.T.E.M. αντιθέτως δίνει σαφώς μεγαλύτερη βαρύτητα στις μεθόδους διδασκαλίας απ’ ό,τι στο περιεχόμενο. Σε καμία αναφορά για το S.T.E.M. δε βρήκα προτάσεις για ένα συγκεκριμένο αναλυτικό πρόγραμμα ανά βαθμίδα και τάξη. Στη φιλοσοφία του S.T.E.M. το αναλυτικό πρόγραμμα βρίσκεται σε δεύτερη και τρίτη μοίρα. Δεν παίζει ρόλο τι ακριβώς θα διδάξουμε αλλά το πώς θα το διδάξουμε!!!

Γιατί όμως δίνονται τόσοι πόροι για την προώθηση της πολιτικής S.T.E.M.;
Η απάντηση στο ερώτημα δίνεται από αυτούς που προβάλλουν το S.T.E.M.. Αναφέρουν ότι: «Η εκπαίδευση στο S.T.E.M. αποτελεί πλέον οικονομική επιταγή για την Αμερική, διότι σχεδόν όλα από τα 30 αναπτυσσόμενα επαγγέλματα μέσα στην επόμενη δεκαετία θα απαιτήσουν τουλάχιστον κάποιο υπόβαθρο σε γνώσεις τεχνολογίας, μηχανικής και μαθηματικών»
Με άλλα λόγια επιδιώκεται μία εκπαίδευση που να παρέχει περισσότερες δεξιότητες απ’ ,ότι μόρφωση με την έννοια που την ορίσαμε παραπάνω. Έτσι, η απόκτηση των γνώσεων και δεξιοτήτων που απαιτούν τα νέα επαγγέλματα, θα επιβαρύνει οικονομικά την κεντρική εξουσία και όχι τις εταιρείες, αφού δε θα χρειάζεται να πραγματοποιούν αντίστοιχα σεμινάρια εξειδίκευσης προσωπικού. Το αποτέλεσμα θα είναι ότι οι μελλοντικοί εργαζόμενοι θα έχουν υψηλής ποιότητας δεξιότητες αλλά θα είναι σχετικά αμόρφωτοι. Μια τέτοια πολιτική δεν εξυπηρετεί μόνο τις αγορές αλλά και την εκάστοτε εξουσία, αφού ένας αμόρφωτος πολίτης είναι γεγονός ότι έχει χαμηλότερη κριτική ικανότητα, με αποτέλεσμα να είναι πιο εύκολη η χειραγώγησή του.

Συμπερασματικά, θα λέγαμε ότι υιοθετώντας την πολιτική S.T.E.M. στην εκπαίδευση δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι θα δημιουργούμε και πιο μορφωμένους πολίτες. Δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι τα μαθήματα των φυσικών επιστημών θα γίνουν και πιο ελκυστικά. Το πιο πιθανό είναι ότι υιοθετώντας τη μεθοδολογία S.T.E.Μ. οι μελλοντικοί πολίτες θα έχουν γνώσεις και δεξιότητες πιο κοντά στις ανάγκες των αγορών αλλά χαμηλότερη μόρφωση και κριτική ικανότητα με αποτέλεσμα να γνωρίζουν λιγότερα για τη λειτουργία του φυσικού κόσμου.
Θα συμβεί δηλαδή ακόμη πιο έντονα αυτό που είχε πει ο Καρλ Σαγκάν (1934-1996 Αμερικανός αστρονόμος) πριν από αρκετά χρόνια, ότι ζούμε δηλαδή σε μια κοινωνία απολύτως εξαρτώμενη από την επιστήμη και την τεχνολογία, όπου σχεδόν κανένας δεν ξέρει τίποτα για την επιστήμη και την τεχνολογία.